30 Ağustos Zafer Bayramı

Büyük Taarruz, Kurtuluş Savaşı sırasında Türk ordusunun işgalci güçlere son ve kesin darbeyi vurmasını sağlamak ve Anadolu'dan atmak için düşünülüp planlanan gizli bir harekâttı. TBMM 'nin 20 Temmuz 1922'deki toplantıda kendisine dördüncü kez Başkomutanlık yetkisi verilen Mustafa Kemal Atatürk, taarruz kararını haziran ayında almış ve hazırlıkları gizli olarak yürütmüştü. Büyük Taarruz Ağustos'un 26'sını 27'sine bağlayan gece Afyon'da başlamış, Aslıhan civarında kuşatılan düşman birliklerinin Mustafa Kemal Paşa'nın bizzat idare ettiği Dumlupınar Meydan Muharebesi'nde imha edilmesi ile Türk ordusunun zaferiyle sonuçlanmıştı. 30 Ağustos günü, ilk kez 1924'te Dumlupınar'da Çal Köyü yakınlarında kutlanan bir törende Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün katılımıyla Başkumandan Zaferi adını almıştır. Bu zaferi kutlamak için iki yıl beklemenin en önemli sebebi ise 1923 yılının yeni Türkiye açısından hem ulusal hem de uluslararası alanda yoğunluğun had safhada olmasıdır.

Başkumandan Zaferi 1926 yılından itibaren ise Zafer Bayramı olarak kutlanmaktadır. 1 Nisan 1926'da kabul edilen Zafer Bayramı Kanunu'nda 30 Ağustos Başkumandan Muharebesi gününün Cumhuriyet ordu ve donanmasının Zafer Bayramı olduğu, her yıl dönümünde bu bayram gününün kara, deniz ve hava kuvvetleri tarafından kutlanacağı belirtilmiştir. Aynı sene, dönemin Savunma Bakanı Recep Peker'in yayınladığı bir genelge ile bayram törenlerinde neler yapılacağı detaylı bir biçimde belirtilmiştir. Ancak 1930'ların ortalarına kadar ilk tören gibi üst düzeyde gerçekleşen Büyük Zafer kutlaması veya anma töreni yapılmamıştır.

Zafer Bayramı için özellikle 1960' yılından itibaren daha kapsamlı ve katılımlı bir şekilde kutlamalar yapılmaya başlanmıştır. 30 Ağustos, Türkiye'de askerî okulların mezuniyet törenlerini yaptıkları gün haline gelmiştir; ayrıca tüm subay ve astsubay rütbe değişiklikleri bu tarihte geçerli olmaya başlamıştır. Zafer Bayramı uzun yıllar Genelkurmay Başkanı'nın tebrikleri kabul ettiği bir bayram olarak kutlanmış ve bu durum siyasi bazı sebeplerden ötürü 2011 yılından beri değiştirilmiştir.

30 Ağustos bir nevi milletimizin özgürlüğüne ne kadar düşkün olduğunu sembolik bir şekilde temsil etmektedir.